Wat te doen bij ringworm bij je kat: herkenning en verzorging

Ringworm, ondanks de misleidende naam, is geen worminfectie. Het is een veelvoorkomende schimmelinfectie die zowel mensen als dieren, waaronder katten, kan treffen. De term "ringworm" verwijst naar de karakteristieke ringvormige laesies die vaak op de huid verschijnen, hoewel dit niet altijd het geval is, vooral bij katten. Deze gids biedt een diepgaand overzicht van ringworm bij katten, inclusief symptomen, diagnose, behandeling en preventie.

Wat is Ringworm Eigenlijk?

Ringworm wordt veroorzaakt door een groep schimmels die dermatofyten worden genoemd. Deze schimmels voeden zich met keratine, een eiwit dat voorkomt in de buitenste laag van de huid, haar en nagels. De meest voorkomende dermatofyten die ringworm bij katten veroorzaken, isMicrosporum canis. Andere soorten, zoalsTrichophyton mentagrophytes enMicrosporum gypseum, kunnen ook verantwoordelijk zijn, maar komen minder vaak voor.

Hoe Verspreidt Ringworm Zich?

Ringworm is zeer besmettelijk en verspreidt zich door direct contact met een geïnfecteerd dier of mens, of door contact met besmette objecten (fomieten). Deze objecten kunnen onder meer borstels, beddengoed, speelgoed, meubels en vloeren omvatten. De schimmelsporen kunnen langdurig in de omgeving overleven, waardoor herbesmetting een risico vormt. Katten kunnen ook asymptomatische dragers zijn, wat betekent dat ze de schimmel dragen zonder tekenen van infectie te vertonen, maar wel in staat zijn de schimmel te verspreiden.

Symptomen van Ringworm bij Katten

De symptomen van ringworm bij katten kunnen variëren, afhankelijk van de ernst van de infectie en de algemene gezondheid van de kat. Het klassieke symptoom is een ronde, kale plek op de huid, vaak met een rode, schilferige rand. Deze plekken kunnen jeuken, waardoor de kat eraan krabt en de infectie verder verspreidt. Echter, het is belangrijk te benadrukken dat de ringvormige laesie niet altijd aanwezig is bij katten met ringworm.

Variaties in Symptomen

Kale plekken: Dit is het meest voorkomende symptoom. De plekken kunnen klein beginnen en geleidelijk groter worden.
Schilferige huid: De huid kan droog, schilferig en ontstoken lijken.
Jeuk: Hoewel niet altijd aanwezig, kan jeuk leiden tot krabben en verdere verspreiding van de infectie.
Gebroken haren: De haren in het geïnfecteerde gebied kunnen afbreken, waardoor een "geschoren" uiterlijk ontstaat.
Nagelbedinfecties (Onychomycose): In zeldzame gevallen kan ringworm de nagels aantasten, waardoor ze broos, misvormd en pijnlijk worden.
Miliaire dermatitis: Dit is een algemene huidreactie bij katten die kan worden veroorzaakt door verschillende factoren, waaronder ringworm. Het kenmerkt zich door kleine, korstachtige bultjes over het lichaam.
Kerion: Een kerion is een zeldzame, maar ernstige vorm van ringworm die zich manifesteert als een gezwollen, ontstoken massa.

Factoren die de Gevoeligheid Beïnvloeden

Sommige katten zijn vatbaarder voor ringworm dan andere. Factoren die de gevoeligheid beïnvloeden, zijn onder meer:

Leeftijd: Kittens en oudere katten hebben een verzwakt immuunsysteem en zijn vatbaarder.
Immuunstatus: Katten met een verzwakt immuunsysteem, bijvoorbeeld door ziekte of medicatie, zijn vatbaarder.
Stress: Stress kan het immuunsysteem verzwakken en de gevoeligheid voor infecties verhogen.
Slechte voeding: Een gebrekkige voeding kan het immuunsysteem verzwakken.
Langharige rassen: Langharige katten hebben mogelijk een hoger risico, omdat de schimmel zich gemakkelijker in hun vacht kan vestigen.
Leefomgeving: Katten die in een omgeving met veel andere dieren leven, zoals asielen of pensions, hebben een hoger risico op blootstelling aan ringworm.

Diagnose van Ringworm bij Katten

De diagnose van ringworm bij katten kan op verschillende manieren worden gesteld:

Wood's Lamp Onderzoek

Een Wood's lamp is een ultraviolet lamp die wordt gebruikt om bepaalde soorten ringworm te detecteren. Ongeveer 50% van deMicrosporum canis stammen fluoresceren onder een Wood's lamp, waardoor ze een heldere, appelgroene kleur vertonen. Het is echter belangrijk te onthouden dat een negatief resultaat de aanwezigheid van ringworm niet uitsluit, omdat niet alle ringwormsoorten fluoresceren en de fluorescentie kan worden beïnvloed door andere stoffen op de huid.

Microscopisch Onderzoek van Haren

Een dierenarts kan haren van het geïnfecteerde gebied plukken en onder een microscoop bekijken. Dit kan helpen om de aanwezigheid van schimmelsporen te bevestigen. De haren worden eerst behandeld met een speciale vloeistof (bijvoorbeeld kaliumhydroxide) om de keratine op te lossen en de schimmelstructuren beter zichtbaar te maken.

Schimmelkweek

Een schimmelkweek is de meest betrouwbare methode voor het diagnosticeren van ringworm. Hierbij wordt een monster van haren en schilfers van de huid afgenomen en op een speciale voedingsbodem geplaatst. Als er ringworm aanwezig is, zal de schimmel groeien en kunnen de kolonies worden geïdentificeerd. Het duurt meestal 1 tot 3 weken voordat de resultaten van een schimmelkweek bekend zijn. Er bestaan ook snelle schimmelkweken die binnen enkele dagen resultaat geven, maar deze zijn over het algemeen minder betrouwbaar.

PCR-Test (Polymerase Chain Reaction)

Een PCR-test is een moleculaire test die het DNA van de schimmel detecteert. Deze test is zeer gevoelig en kan snel resultaten opleveren. Het nadeel is dat de test duurder is dan een schimmelkweek en niet altijd beschikbaar is.

Behandeling van Ringworm bij Katten

De behandeling van ringworm bij katten is afhankelijk van de ernst van de infectie en het aantal betrokken dieren. Een combinatie van lokale en systemische behandelingen is vaak het meest effectief.

Lokale Behandeling

Lokale behandeling omvat het aanbrengen van antischimmelcrèmes, -zalven, -lotions of -shampoos op de geïnfecteerde gebieden. Veelgebruikte antischimmelmiddelen zijn onder meer:

Miconazol: Een breedspectrum antischimmelcrème die effectief is tegen verschillende soorten dermatofyten.
Clotrimazol: Een ander breedspectrum antischimmelcrème die vaak wordt gebruikt voor de behandeling van ringworm.
Ketoconazol: Een antischimmelshampoo of -crème die effectief kan zijn bij de behandeling van ringworm.
Enilconazol: Een antischimmeloplossing die kan worden gebruikt voor het wassen van de kat of voor het desinfecteren van de omgeving.
Lime sulfur dip: Een effectieve, maar stinkende behandeling. Het moet wekelijks worden toegepast en kan de vacht geel verkleuren.

Het is belangrijk om de instructies van de dierenarts nauwkeurig op te volgen bij het aanbrengen van lokale behandelingen. Draag handschoenen en was uw handen grondig na gebruik. Vermijd dat de kat de behandelde gebieden likt, omdat dit de behandeling minder effectief kan maken en maagklachten kan veroorzaken.

Systemische Behandeling

Systemische behandeling omvat het toedienen van antischimmelmedicatie via de mond. Veelgebruikte antischimmelmiddelen zijn onder meer:

Griseofulvine: Een oudere, maar effectieve antischimmelmedicatie. Het moet gedurende meerdere weken worden toegediend en kan bijwerkingen veroorzaken, zoals braken, diarree en leverbeschadiging. Het is belangrijk om de leverfunctie van de kat tijdens de behandeling te controleren. Griseofulvine is teratogeen en mag niet worden toegediend aan zwangere katten.
Itraconazol: Een breedspectrum antischimmelmedicatie die over het algemeen veiliger is dan griseofulvine. Het kan echter nog steeds bijwerkingen veroorzaken, zoals braken, diarree en leverbeschadiging. Itraconazol is duurder dan griseofulvine.
Terbinafine: Een relatief nieuw antischimmelmedicatie dat effectief is tegen ringworm. Het heeft over het algemeen minder bijwerkingen dan griseofulvine en itraconazol.

De duur van de systemische behandeling varieert, maar duurt meestal 4 tot 8 weken. Het is belangrijk om de behandeling gedurende de gehele voorgeschreven periode vol te houden, ook al lijken de symptomen te verdwijnen. Onderbreken van de behandeling kan leiden tot terugkeer van de infectie en resistentie tegen antischimmelmiddelen.

Omgevingsbehandeling

Omdat ringwormsporen langdurig in de omgeving kunnen overleven, is het belangrijk om de omgeving grondig te reinigen en te desinfecteren om herbesmetting te voorkomen. Dit omvat:

Stofzuigen: Stofzuig alle vloeren, tapijten en meubels grondig, inclusief onder meubels en in hoeken. Gooi de stofzuigerzak weg na gebruik.
Wassen: Was alle beddengoed, handdoeken en kleding van de kat in heet water met een schimmelwerend wasmiddel.
Desinfecteren: Desinfecteer alle harde oppervlakken met een verdunde bleekoplossing (1:10 verdunning). Zorg ervoor dat de oplossing lang genoeg in contact blijft met het oppervlak (minstens 10 minuten) om de schimmelsporen te doden.
Stomen: Stoomreiniging van tapijten en meubels kan helpen om schimmelsporen te doden.
Weggooien: Overweeg om objecten die moeilijk te reinigen zijn, zoals krabpalen, weg te gooien.

Aanvullende Maatregelen

Isolatie: Isoleer de geïnfecteerde kat van andere dieren en mensen om verdere verspreiding van de infectie te voorkomen.
Scheren: Het scheren van de vacht van de kat kan helpen om de lokale behandeling effectiever te maken en de verspreiding van de schimmel te verminderen.
Voeding: Zorg ervoor dat de kat een uitgebalanceerd dieet krijgt om het immuunsysteem te ondersteunen.
Stress vermijden: Vermijd stressvolle situaties voor de kat, omdat stress het immuunsysteem kan verzwakken.

Preventie van Ringworm bij Katten

Preventie is de beste manier om ringworm bij katten te bestrijden. Hier zijn enkele tips om ringworm te voorkomen:

Goede hygiëne: Was uw handen grondig na contact met dieren, vooral als ze symptomen van ringworm vertonen.
Regelmatig schoonmaken: Reinig en desinfecteer de omgeving van uw kat regelmatig.
Vermijd contact met besmette dieren: Vermijd contact met dieren die symptomen van ringworm vertonen.
Quarantaine: Plaats nieuwe katten in quarantaine voordat u ze introduceert bij andere katten.
Controleer nieuwe dieren: Laat nieuwe katten controleren op ringworm door een dierenarts voordat u ze in huis haalt.
Sterk immuunsysteem: Zorg voor een sterk immuunsysteem door goede voeding en stress te vermijden.

Ringworm en Mensen

Ringworm is een zoönose, wat betekent dat het van dieren op mensen kan worden overgedragen. Bij mensen veroorzaakt ringworm typische ronde, rode plekken op de huid, vaak met een verhoogde rand. De plekken kunnen jeuken en schilferen. Ringworm bij mensen wordt meestal behandeld met antischimmelcrèmes of -zalven. Als de infectie uitgebreid is of niet reageert op lokale behandeling, kan een orale antischimmelmedicatie nodig zijn. Raadpleeg een arts als u denkt dat u ringworm heeft.

Mensen met een verzwakt immuunsysteem, zoals kinderen, ouderen en mensen met HIV/AIDS, hebben een hoger risico op het oplopen van ringworm en kunnen ernstigere symptomen ervaren.

Resistentie tegen Antischimmelmiddelen

Net als bacteriën kunnen schimmels resistentie ontwikkelen tegen antischimmelmiddelen. Om resistentie te voorkomen, is het belangrijk om de behandeling gedurende de gehele voorgeschreven periode vol te houden, de juiste dosis toe te dienen en de instructies van de dierenarts nauwkeurig op te volgen. Onnodig gebruik van antischimmelmiddelen moet worden vermeden.

Conclusie

Ringworm is een veelvoorkomende schimmelinfectie bij katten die verschillende symptomen kan veroorzaken, waaronder kale plekken, schilferige huid en jeuk. De diagnose wordt gesteld door middel van een Wood's lamp onderzoek, microscopisch onderzoek van haren, schimmelkweek of PCR-test. De behandeling omvat lokale en systemische antischimmelmiddelen, alsook omgevingsbehandeling. Preventie is belangrijk om ringworm te bestrijden en omvat goede hygiëne, regelmatig schoonmaken en het vermijden van contact met besmette dieren. Ringworm is een zoönose en kan van dieren op mensen worden overgedragen. Raadpleeg een dierenarts als u denkt dat uw kat ringworm heeft.

Labels: #Kale